19 Mart 2008 Çarşamba

"Ey, Güzel Kırım" türküsü 40 yaşında

Bu türküyü bilmeyen yok. Bu şarkı her Kırım Tatar konseri ve törende seslendiriliyor. Herkes bu şarkının kimliği bilinmeyen birisi tarafından, halkın vatandan uzak, sürgünde bulunduğu zamanda yazıldığını düşünüyor.

Canköy şehrinde yaşayan Nayle Sarliyeva’nın QHA muhabirine bildirdiğine göre bu türkü 40 yıl önce annesi Fatma Halilova tarafından yazıldı. “Ey, Güzel Kırım” türküsünün müziği ise Şukri Osmanov tarafından bestelendi. Diyorlar ki bir şarkının halk türküsü haline gelmesi onun için en büyük takdir kanıtı. “Ey, Güzel Kırım” ise gerçekten bir halk türküsü oldu…

Bu fotoğrafın çekildiği gün şarkı yazıldı

Nayle hanımın bildirdiğine göre, bu türkü için sözler 40 yıl önce, 1966 yılında yazıldı. Ne yazık ki türkünün söz ve müzik yazarları çoktan beri hayatta değil. Fakat türkünün nasıl yazıldığının, onun kuşaktan kuşağa aktarılıp halk türküsüne dönüşmesinin birkaç tanığı var.


Akşam Akmescit’e döndükten sonra Şukri Ağa Fatma Halilova’nın oğlu Enver'i yanına çağırıp, kendisinin gün boyunca yazdığı yeni melodiyi dinlemeyi ve sözlerini yazmayı teklif etti. Enver melodiyi dinleyip, kendinin sözleri yazamayacağını birçok eski Kırım Tatar türküsünü bilen ve şarkı söyleyebilen annesinin bu melodi için sözleri yazabileceğini söyledi.

Nayle Sarlieva’da bulunan Şükri Osmanov’un yer aldığı tek fotoğraf

Fatme hanımdan sözleri yazmaya istediler. O ise, “Nerden başlayık? Aluşta’dan esken yelçikten başlayık.” dedi ve o akşam içinde yıllar sonra her Kırım Tatarının çocukluktan bileceği türküyü yazdı.

O akşam türkünün üç kuplesi yazıldı. Günümüzde bilinen dördüncü kuplesini yazan kişinin adı belli değil.

Bundan sonra “Ey, Güzel Kırım” türküsü Özbekistan’daki yurttaşlar arasında çok kısa bir zaman içinde çok popüler oldu, halkımız ile yurduna döndü, ağızdan ağıza aktırılarak sözleri, kuplelerin yerleri biraz değiştirildi fakat türkünün anlamı hiç de değişmedi: "Çocukluğun geçtiği yerlere hasret, doğduğu yerin manzaralarına hasret ve her şeye rağmen vatana dönme hedefi”.

Fatma Halilova’nın son fotoğraflarından birisi

İşte Nayle Sarliyeva annesinin yazdığı “Ey, Güzel Kırım” türkünün asıl versiyonu:

Aluştadan esken yelçik yüzüme urdu
Balalığım keçken evge köz yaşım tüşti
Men bu yerde yaşalmadım
Yaşlığıma toyalmadım
Vatanıma asret oldum,
Ey, güzel Kırım
Keze-keze toyalmadım
Çoq yerlerni koralmadım
Nasıl güzel vatanımsıñ
Ey, güzel Kırım.

Bağçalarnıñ meyvaları bal ile şerbet
Suvlarıñnı içe-içe toyalmadım men,
Yeşil dağlar kuldi maña
Tatar kaytıp keldi saña
Quçağıñnı aç sen maña
Men bu yerde yaşalmadım
Yaşlığıma toyalmadım
Vatanıma asret oldum,
Ey, güzel Kırım

Yürdim seniñ yollarında seve-seve men,
Vatanımda yaşamağa pek isterim men,
Alıp keldim selam saña
Saña asret milletiñden
Quçağıñnı aç sen maña
Men bu yerde yaşalmadım
Yaşlığıma toyalmadım
Vatanıma asret oldum,
Ey, güzel Kırım

Türkünün dördüncü kuplesi daha sonra, kimliği bilinmeyen kişi tarafından yazıldı:

Bala-çağa Vatanım dep,

Közyaşın töke
Kartlarımız elini cayıp,
Duvalar ete.
Men bu yerde yaşalmadım
Yaşlığıma toyalmadım
Vatanıma asret oldum,
Ey, güzel Kırım

Hazırlayan: Nadire Umerova
Çeviri: Elzara Ablâzova

Kaynak:
http://www.qha.com.ua/?aid=18505


6 yorum:

kirim 20 Mart 2009 15:16  

dünyadaki tüm kirimli kardeslerime sevgiler selamlar

Servis 3 Temmuz 2012 14:04  

İSO Belge hizmeti adına bilgi için teşekkür ederiz.

Adsız,  6 Kasım 2012 19:02  

Vatanıma hasret oldum Ey güzel Kırım! İstanbul'dan tüm Kırımlı soydaşlarıma selamlar!

Adsız,  25 Aralık 2013 08:37  

Benim babam tatar okuduğum nermin bezmenin kitabından etkilenerek araştırdıgımda türküyü gördüm.sadece burada yazılan şeklini net bir şekilde anladim .diğer sitelerde yazılan sözlerde hiç dumadığım kelimelr vardı.söz yazarı ve müziğini yapan kişiden allah razı olsun.

Jony Jonk 22 Mart 2014 17:46  

Ben Kırım Türkü Tatar kardeşlerimizin gördüğü zulümleri biliyordum ama Geçen gün Haber Türk televizyonunda daha ayrıntılı olarak gördüm ve öğrendim. Kırım'ın aslında Türk toprağı olduğunu ne yazık bilenler azınlıkta. Bütün Kırımlı kardeşlerimize selam ve sevgiler

Videolar

http://www.vimeo.com/2635183 http://www.vimeo.com/2630029 http://www.vimeo.com/2432872

Fotoğraflar

http://picasaweb.google.com/turkeryuksel/IirGNleriAkirSelim030109# http://www.flickr.com/photos/kelecek-ankara/tags/esktpr%c5%9f08/ http://flickr.com/photos/kelecek-ankara/tags/gbztpr%C5%9F08/

  © Blogger template The Professional Template by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP